Rehabilitacja fizyczna, pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, zapewnienie kontaktów z otoczeniem, opieka higieniczna to tylko wybrane przykłady usług opiekuńczych, z których można skorzystać w ramach systemu wsparcia społecznego.
Źródło zdjęcia: cdtmedicus.pl
Usługi opiekuńcze - dla kogo
Jak wskazuje art. 50 ustawy o pomocy społecznej z usług tych mogą skorzystać:
- osoby samotne, które z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymagają pomocy innych osób, ale są jej pozbawione,
- osoby starsze i niepełnosprawne, które wymagają pomocy innych osób, ale rodzina (zarówno bliższa jak i dalsza) tej pomocy nie może im zapewnić.
Rodzaje usług opiekuńczych
- usługi opiekuńcze zwykłe, które obejmują pomoc w zakresie:
*zaspokajania codziennych potrzeb, (np. zakup niezbędnych art. spożywczych, higienicznych i przemysłowych, gotowanie czy przynoszenie posiłków, utrzymanie porządku itd.)
* opieki higienicznej (np. sprzątanie pomieszczeń, pomoc w utrzymywaniu higieny osobistej)
* zapewnienia w miarę możliwości kontaktów z otoczeniem (np. spacery, rozmowy, pomoc w załatwianiu spraw urzędowych, pomoc w kontaktach ze społecznością lokalną);
- specjalistyczne usługi opiekuńcze dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem, które obejmują następujące obszary wsparcia:
* uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia, w tym zwłaszcza:
a) kształtowanie umiejętności zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i umiejętności społecznego funkcjonowania, motywowanie do aktywności, leczenia i rehabilitacji, prowadzenie treningów umiejętności samoobsługi i umiejętności społecznych oraz wspieranie, także w formie asystowania w codziennych czynnościach życiowych, w szczególności takich jak:
– samoobsługa, zwłaszcza wykonywanie czynności gospodarczych i porządkowych, w tym umiejętność utrzymania i prowadzenia domu,
– dbałość o higienę i wygląd,
– utrzymywanie kontaktów z domownikami, rówieśnikami, w miejscu nauki i pracy oraz ze społecznością lokalną,
– wspólne organizowanie i spędzanie czasu wolnego,
– korzystanie z usług różnych instytucji,
b) interwencje i pomoc w życiu w rodzinie, w tym:
– pomoc w radzeniu sobie w sytuacjach kryzysowych - poradnictwo specjalistyczne, interwencje kryzysowe, wsparcie psychologiczne, rozmowy terapeutyczne,
– ułatwienie dostępu do edukacji i kultury,
– doradztwo, koordynacja działań innych służb na rzecz rodziny, której członkiem jest osoba uzyskująca pomoc w formie specjalistycznych usług,
– kształtowanie pozytywnych relacji osoby wspieranej z osobami bliskimi,
– współpraca z rodziną - kształtowanie odpowiednich postaw wobec osoby chorującej, niepełnosprawnej,
c) pomoc w załatwianiu spraw urzędowych, w tym:
– w uzyskaniu świadczeń socjalnych, emerytalno-rentowych,
– w wypełnieniu dokumentów urzędowych,
d) wspieranie i pomoc w uzyskaniu zatrudnienia, w tym zwłaszcza:
– w szukaniu informacji o pracy, pomoc w znalezieniu zatrudnienia lub alternatywnego zajęcia, w szczególności uczestnictwo w zajęciach warsztatów terapii zajęciowej, zakładach aktywności zawodowej, środowiskowych domach samopomocy, centrach i klubach integracji społecznej, klubach pracy,
– w kompletowaniu dokumentów potrzebnych do zatrudnienia,
– w przygotowaniu do rozmowy z pracodawcą, wspieranie i asystowanie w kontaktach z pracodawcą,
– w rozwiązywaniu problemów psychicznych wynikających z pracy lub jej braku,
e) pomoc w gospodarowaniu pieniędzmi, w tym:
– nauka planowania budżetu, asystowanie przy ponoszeniu wydatków,
– pomoc w uzyskaniu ulg w opłatach,
– zwiększanie umiejętności gospodarowania własnym budżetem oraz usamodzielnianie finansowe;
* pielęgnację - jako wspieranie procesu leczenia, w tym:
a) pomoc w dostępie do świadczeń zdrowotnych,
b) uzgadnianie i pilnowanie terminów wizyt lekarskich, badań diagnostycznych,
c) pomoc w wykupywaniu lub zamawianiu leków w aptece,
d) pilnowanie przyjmowania leków oraz obserwowanie ewentualnych skutków ubocznych ich stosowania,
e) w szczególnie uzasadnionych przypadkach zmiana opatrunków, pomoc w użyciu środków pomocniczych i materiałów medycznych, przedmiotów ortopedycznych, a także w utrzymaniu higieny,
f) pomoc w dotarciu do placówek służby zdrowia,
g) pomoc w dotarciu do placówek rehabilitacyjnych;
* rehabilitację fizyczną i usprawnianie zaburzonych funkcji organizmu:
a) zgodnie z zaleceniami lekarskimi lub specjalisty z zakresu rehabilitacji ruchowej lub fizjoterapii,
b) we współpracy ze specjalistami w zakresie wspierania psychologiczno-pedagogicznego i edukacyjno-terapeutycznego zmierzającego do wielostronnej aktywizacji osoby korzystającej ze specjalistycznych usług;
- specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi czyli szczególny rodzaj specjalistycznych usług opiekuńczych udzielanych osobom z chorobą psychiczną lub z niepełnosprawnością intelektualną do których należą formy wsparcia wymienionej wyżej, a także dodatkowo:
* pomoc mieszkaniowa w uzyskaniu mieszkania, negocjowaniu i wnoszeniu opłat, w organizacji drobnych remontów, adaptacji, napraw, likwidacji barier architektonicznych i kształtowaniu właściwych relacji osoby uzyskującej pomoc z sąsiadami i gospodarzem domu) * pomoc w zapewnieniu dzieciom i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi lub z niepełnosprawnością intelektualną dostępu do zajęć rehabilitacyjnych i rewalidacyjno-wychowawczych, jeśli nie mają takiego dostępu zapewnionego.
Kto je przyznaje, gdzie są świadczone i ile kosztują?
Świadczenia z zakresu usług opiekuńczych, specjalistycznych usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi przyznają ośrodki pomocy społecznej właściwe dla miejsca zamieszkania osoby, która ubiega się o takiego rodzaju wsparcie.
Usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być świadczone w miejscu zamieszkania, w ośrodkach wsparcia, rodzinnych domach pomocy społecznej i domach pomocy społecznej.
Usługi opiekuńcze zwykłe i specjalistyczne są odpłatne, a wysokość opłaty uzależniona jest od dochodu, więc każda sprawa rozpatrywana jest indywidualnie. Ośrodek pomocy społecznej w wyjątkowych sytuacjach może częściowo lub całkowicie zwolnić z tej opłaty.
